Peteğin Altı Soğuk Üstü Sıcaksa Sorun Nedir?

Peteğin altı soğuk, üstü sıcaksa en olası neden peteğin alt kısmında biriken tortu ve çamurdur. Bosch bu durumu, petek temizliği zamanının geldiğini gösteren işaretlerden biri olarak sayar. Kısık petek vanası, düşük su basıncı ya da düşük kalorifer sıcaklığı da benzer bir tablo yaratabilir. Bu yüzden temizliğe karar vermeden önce basit kontrolleri yapın.

Altı soğuk mu, üstü soğuk mu? Fark önemli

Peteğin hangi kısmının soğuk kaldığı, sorunun kaynağı hakkında ipucu verir:

Belirti	Olası neden	İlk adım
Üstü soğuk, altı sıcak	Petekte hava birikmesi	Petek havasını alın
Altı soğuk, üstü sıcak	Petek altında tortu ve çamur	Kontrollerden sonra petek temizliği
Tamamen soğuk	Kapalı vana, hava, düşük basınç, yaz modu, tıkanıklık	Vana, mod ve basıncı kontrol edin
Yakın petekler sıcak, uzaktakiler soğuk	Tesisatta dengesiz dağılım	Servis kontrolü

Bosch ve Buderus, havanın genellikle peteğin üst kısmını soğuk bıraktığını belirtir. Hava hafif olduğu için peteğin tepesinde toplanır. Tortu ise ağır olduğu için dibe çöker.

Peteğin ısınırken üst ve alt kısmı arasında bir miktar sıcaklık farkı olabilir. Sorun, petek uzun süre çalıştığı halde alt kısmın belirgin şekilde soğuk kalmasıdır.

Neden peteğin altında tortu birikir?

Bosch’a göre radyatörlerin alt kısmına zamanla çeşitli maddeler ve partiküller çöker. Şebeke suyundaki kireç de peteklerde tortu oluşmasına yol açar.

Buderus, uzun yıllar bakımı yapılmamış peteklerde çamurlaşma oluştuğunu ve sıcak su dolaşımının bozulduğunu belirtir. Biriken çamur peteğin alt kanallarını daraltır. Sıcak su üst kısımdan geçer, alt kısma yeterince ulaşamaz.

Bu tortu yalnızca peteği etkilemez. Bosch ve Buderus’a göre tesisattaki kir ve partiküller kombinin filtresini de tıkayabilir. Filtre temizliği servis tarafından yapılmalıdır.

Temizliğe karar vermeden önce yapılacak kontroller

1. Petek vanası tam açık mı?

Buderus’a göre taşınma, temizlik ya da yaz dönemi nedeniyle vanalar kapatılmış olabilir. Vana kısmen kısıksa su peteğin tamamına yayılamayabilir. Vanayı tam açık konuma getirin.

2. Kalorifer sıcaklığı yeterli mi?

Buderus’a göre kalorifer sıcaklığı 30–35 °C gibi düşük bir seviyeye ayarlanmışsa peteklere giden su yeterince sıcak olmaz. Buderus’un önerdiği aralık 45–55 °C’dir. Kombinizin ayarını kontrol edin. Yerden ısıtma gibi farklı sistemlerde kılavuz değerlerini esas alın.

3. Su basıncı doğru mu?

Bosch’a göre basınç düşükse sistem suyu peteklere yeterince gönderemez. Kombi soğukken manometreye bakın. Önerilen aralıklar markaya göre değişir:

• Vaillant ecoTEC pro/plus: 1,0–2,0 bar
• Vaillant ecoTEC pure: 0,8–2,0 bar
• E.C.A. Citius ve Confeo Premix: 1,5–2 bar
• Bosch (yoğuşmalı kombiler için rehber değeri): 1,2–1,5 bar
• Baymak: Kılavuzlar seriye göre farklı aralıklar verir.

Kendi kombiniz için kılavuzunuzdaki değeri esas alın. Basınç düşükse kılavuzdaki gibi dolum musluğundan su ekleyin.

4. Kombi kış modunda mı?

Buderus’a göre yaz modunda yalnızca sıcak su devrededir ve kalorifer çalışmaz. Bu durumda tüm petekler soğuk kalır. Ekranda radyatör simgesinin olup olmadığına bakın.

5. Havayı da kontrol edin

Peteğin üst kısmı da ılıksa hem hava hem tortu olabilir. Önce havayı alın, sonra basıncı tekrar kontrol edin. Adımlar için petek havası nasıl alınır yazımıza bakabilirsiniz.

Kombi tarafında olası nedenler

Sorun yalnızca tek bir petekte değil de birçok petekte görülüyorsa kombi tarafına da bakmak gerekir:

• Filtre tıkanıklığı: Bosch’a göre kombinin altındaki filtre zamanla kir ve tortuyla dolabilir ve suyun peteklere gitmesini zorlaştırır. Buderus da bu filtrenin servis tarafından temizlenmesi gerektiğini belirtir.
• Üç yollu vana arızası: Bosch’a göre bu arızada kombi yalnızca sıcak su modunda çalışır. Bu durumda petekler kısmen değil, tamamen soğuk kalır.
• Dolaşım sorunu: Tesisatta su yeterince dolaşmıyorsa bazı kombiler bunu kodla bildirir. Örneğin Vaillant ecoTEC serilerinde F.23 gidiş ve dönüş suyu arasındaki sıcaklık farkının çok yüksek olduğunu gösterir. Güncel DemirDöküm kombilerde de F.23 benzer anlamda kullanılır.

Bu parçalar kombinin içindedir. Ekranda bir kod görüyorsanız not alın ve kapağı açmadan servis çağırın.

Petek havası alırken dikkat

Alt kısmı soğuk olan bir petekte havayı almak sorunu tek başına çözmeyebilir. Yine de peteğin üst kısmı da ılıksa önce havayı almak mantıklıdır. Dikkat edilecek noktalar:

• Hava alma işlemini kombi çalışmıyorken ve petek soğumuşken yapın; sıcak su yakabilir.
• Vanadan hava yerine su gelmeye başlayınca vanayı kapatın.
• İşlem bitince manometreye bakın. Basınç düşmüşse kılavuzdaki gibi su ekleyin.
• Viessmann’a göre petekleri sürekli havalandırmanız gerekiyorsa sistem basıncı çok düşük olabilir.

Sorun sürüyorsa: petek temizliği

Vanalar açık, basınç ve sıcaklık doğru olduğu halde peteğin altı soğuk kalıyorsa büyük olasılıkla tortu birikmiştir. Buderus bu durumda kimyasal petek temizliği önerir. Bosch da tesisat temizliğinin profesyonel destek gerektirdiğini belirtir.

Petek temizliği gerektiren diğer işaretler için petek temizliği ne zaman gerekir yazımıza göz atabilirsiniz.

Neden kendiniz yapmamalısınız?

• Temizlik sırasında tesisatın boşaltılması ve yeniden doldurulması gerekir.
• İşlem sonrası kombinin basıncı doğru ayarlanmalı ve tesisatın havası alınmalıdır.
• Kombinin içindeki filtre ve parçalar yalnızca servis tarafından kontrol edilmelidir.
• Bosch’un anlattığı profesyonel bakımda eşanjör ve brülör gibi aksamlar sökülüp temizlenir, yoğuşmalı kombilerde yoğuşma sifonu da temizlenir. Bu işlemler cihazın içinde yapılır.

Kombinin kapağını açmayın, iç filtreye ya da bağlantılara müdahale etmeyin.

Petekleri korumak için

• Kombi ve tesisat bakımını düzenli yaptırın.
• Tek bir petekte sorun varsa önce o peteğin vanasını ve havasını kontrol edin. Birden fazla petekte aynı belirti varsa sorun büyük olasılıkla tesisatın genelindedir.
• Petek havası aldıktan sonra her seferinde basıncı kontrol edin.
• Basınç sık düşüyorsa sürekli su eklemek yerine kaçağı araştırın. Bosch’a göre şebeke suyundaki kireç de peteklerde tortuya yol açar.
• Yaz sonunda kapattığınız vanaları kış başında açmayı unutmayın.

Ne zaman servis çağırmalısınız?

• Kontrollere rağmen birden fazla peteğin altı soğuk kalıyorsa
• Yakın petekler ısınırken uzaktakiler hiç ısınmıyorsa
• Kombi çalıştığı halde peteklerin tamamı soğuksa
• Basınç sürekli düşüyorsa

Teknisyenimiz peteklerin ve tesisatın durumunu yerinde inceler. Tortu birikmesi tespit edilirse petek temizliği için keşif sonrası bilgi verir.