Yoğuşmalı Kombi Nedir ve Nasıl Çalışır?

Yoğuşmalı kombi, doğalgazın yanmasıyla oluşan atık gazdaki su buharını yoğuşturan ve bu sırada açığa çıkan ısıyı yeniden ısıtma sistemine kazandıran kombidir. Hermetik (konvansiyonel) kombilerde bu ısı atık gazla birlikte dışarı atılır. Bu yüzden yoğuşmalı kombi aynı miktarda gazdan daha fazla ısı elde eder.

Yoğuşma ne demek?

Doğalgaz yandığında ısı, karbondioksit ve su buharı oluşur. Su buharı soğuyup sıvıya dönüşürken çevresine ısı verir. Bu ısıya “gizli ısı” denir.

Bosch’un tarifine göre yoğuşmalı kombilerde atık gazdaki enerji aktarılırken içindeki su buharı yoğuşur ve açığa çıkan gizli ısı eşanjör üzerinden sisteme geçirilir. Yani kombi, normalde bacadan kaçacak olan ısının bir kısmını geri kazanır.

Yoğuşmalı kombi nasıl çalışır?

1. Yakma: Brülör doğalgazı yakar ve ısı üretir.
2. Isı aktarımı: Sıcak gazlar eşanjörden geçerken kalorifer suyunu ısıtır.
3. Yoğuşma: Eşanjörün daha soğuk bölümünde, peteklerden dönen suyun etkisiyle atık gaz soğur ve içindeki su buharı yoğuşur.
4. Geri kazanım: Yoğuşma sırasında açığa çıkan ısı da suya aktarılır.
5. Tahliye: Oluşan yoğuşma suyu gider hattıyla, soğumuş atık gaz ise baca hattıyla dışarı atılır.

Bosch, sistemin düşük dönüş suyu sıcaklığında daha etkili çalıştığını belirtir. Peteklerden kombiye dönen su ne kadar serinse yoğuşma o kadar kolay gerçekleşir.

Hermetik kombiden farkı

Özellik	Hermetik (konvansiyonel)	Yoğuşmalı
Atık gazın ısısı	Yüksek sıcaklıkta dışarı atılır	Bir kısmı geri kazanılır
Su buharındaki gizli ısı	Kullanılmaz	Eşanjörde geri kazanılır
Yoğuşma suyu	Tasarımı yoğuşmaya göre yapılmamıştır	Normal çalışmanın parçasıdır, gider hattı gerekir

Bosch, hermetik kombilerde atık gazın yüksek sıcaklıkta doğrudan atmosfere gönderildiğini yazar. Yoğuşmalı modellerde ise bacaya atılan ısının çok daha düşük düzeyde olduğunu belirtir.

Tam yoğuşmalı ve yarı yoğuşmalı

Bosch iki türü şöyle ayırır:

• Yarı yoğuşmalı: Mevcut yapıya bir eşanjör eklenerek yoğuşma sağlanır. Bosch bu kombilerde B sınıfı ErP verimliliği elde edildiğini belirtir.
• Tam yoğuşmalı: Yoğuşma için özel bir yanma odası tasarlanır. Bosch bu kombilerin A sınıfı ErP verimliliği sağladığını ve veriminin yarı yoğuşmalılardan daha yüksek olduğunu belirtir.

Bosch’a göre Türkiye’de ErP Kombi Yönetmeliği 21 Nisan 2018’de yürürlüğe girmiştir. ErP etiketi, cihazın enerji verim sınıfını karşılaştırmayı kolaylaştırır.

Markalardan örnekler

Resmî kılavuz ve ürün sayfalarına göre şu seriler yoğuşmalıdır:

• Vaillant: ecoTEC pure, ecoTEC pro, ecoTEC plus, ecoTEC exclusive, ecoTEC intro
• Baymak: Lunatec, Duotec, Duotec Compact
• E.C.A.: Citius Premix, Confeo Premix, Proteus Premix
• DemirDöküm: nitromiX, ademiX, vintomiX
• Viessmann: Vitodens ailesi
• Buderus: Logamax plus serisi
• Bosch: Condens serisi

Buna karşılık Vaillant’ın turboTEC ve atmoTEC serileri yoğuşmasız eski seriler olarak geçer.

Avantajları

• Daha az gazla aynı ısı: Bosch’a göre yoğuşmalı kombi, bir birim doğalgazla yoğuşmasız kombilere göre daha fazla ısı üretir.
• Daha az baca kaybı: Bacaya atılan ısı daha düşüktür.
• Geniş kapasite aralığı: Modülasyon, kombinin gücünü ihtiyaca göre ayarlayabilmesidir. Bosch Condens 5700i W için 1:10’a varan, Vaillant da ecoTEC plus için 1:10 modülasyon oranı verir. Bu, kombinin düşük ihtiyaçta da kısık güçte çalışabilmesini sağlar.
• Düşük emisyon: Bosch, NOx sınıfı 6 olan yoğuşmalı kombilerin hava kirliliği en düşük kombiler olduğunu belirtir.

Dikkat edilecekler

Yoğuşma suyu gideri

Yoğuşmalı kombi çalışırken su üretir. Bu suyun uygun bir gider hattına bağlanması gerekir. Vaillant’ın resmî montaj kılavuzu, tıkalı yoğuşma suyu hattını ateşleme arızasının olası nedenleri arasında sayar. Bu yüzden montajda gider bağlantısı, bakımda ise hattın durumu kontrol edilmelidir.

Kalorifer suyu sıcaklığı

Yoğuşma, dönüş suyu serin olduğunda daha iyi gerçekleşir. Kalorifer suyu sıcaklığını gereğinden yüksek tutmak bu avantajı azaltabilir. Bosch’a göre kombi üzerindeki radyatör suyu sıcaklığını 5 °C azaltmak oda içinde yaklaşık 1 °C’lik düşüş sağlar; termostat 22 °C’ye ayarlı olduğu hâlde ev yeterince ısınmıyorsa sıcaklık kombi üzerinden artırılabilir. Evinizin ısınmasına yetecek en düşük ayarı bulmak için kombinizin kılavuzundan ve oda termostatından yararlanın.

Doğru seçim

Bosch, kombi seçerken evin metrekaresinin, yalıtımının, ısıtma sisteminin ve radyatör sayısının değerlendirilmesini önerir. Kapasitenin eve uygun olması verimi doğrudan etkiler.

Montaj süreci

Kombi değişimi, bölgenizdeki gaz dağıtım şirketinin kurallarına bağlıdır. Bosch’un anlattığı süreç ana hatlarıyla şöyledir:

1. Kombi seçimi ve keşif
2. Marka, model ve yoğuşma gideri gibi ayrıntıların yer aldığı sözleşme
3. Montaj projesinin hazırlanması
4. Gaz dağıtım şirketinden uygunluk alınması
5. İç tesisat işlemleri ve kombinin montajı
6. Gaz dağıtım şirketinin kontrolü
7. Kombinin ilk çalıştırılması

Bosch, proje gerekip gerekmediğinin bölgenizdeki gaz dağıtım şirketine göre değiştiğini belirtir. Montajı kendiniz yapmayın; gaz ve baca bağlantıları servis işidir.

Yoğuşmalı kombide bakım

Yoğuşmalı kombiler de düzenli bakım ister. Üreticilerin bakım listelerindeki genel kontrollere ek olarak yoğuşmalı cihazlarda şu noktalar öne çıkar:

• Yoğuşma suyu tahliyesi: Viessmann’ın Vitodens servis kılavuzları, alev sinyali alınamadığında (F4) yapılacak kontroller arasında yoğuşma suyu tahliyesini de sayar. Vaillant da tıkalı yoğuşma suyu hattını ateşleme arızası nedenleri arasında gösterir.
• Eşanjör ve yanma odası: Yoğuşmanın gerçekleştiği bölümün temiz olması ısı aktarımını doğrudan etkiler.
• Gaz ayarları: Geniş modülasyon aralığında düzgün yanma için gaz ayarlarının kontrol edilmesi önemlidir.

Bazı modeller bakım zamanını ekranda hatırlatır. Örneğin E.C.A. Proteus Premix kılavuzuna göre ekranda görünen “ASE” yazısı yıllık bakım hatırlatmasıdır. Bakım zamanlaması için üreticilerin ortak önerisi yılda en az bir kezdir.

Kombinin altında beklenmedik su birikintisi görürseniz kapağı açmayın. Bu, gider hattında ya da tesisatta bir sorunun işareti olabilir; servis çağırın.

Eski kombimi yoğuşmalıyla değiştirmeli miyim?

Viessmann Türkiye, özellikle yoğuşma teknolojisi olmayan eski sistemlerin nispeten yüksek enerji tükettiğini ve yeni modellerin verimi artırdığını belirtir. Karar verirken kombinin yaşı, arıza sıklığı ve parça bulunabilirliği de önemlidir. Bu ölçütleri kombi ömrü kaç yıl yazımızda ele aldık.

Değişim ve montaj hakkında bilgi için kombi montajı sayfamıza göz atabilirsiniz. Mevcut yoğuşmalı kombinizin verimini korumak için yıllık kombi bakımını aksatmayın.

Güvenlik: Gaz kokusu alırsanız elektrik düğmelerine dokunmayın, ateş yakmayın, pencereleri açın, binadan çıkın ve 187 Doğalgaz Acil hattını arayın.